Ponad 105 miliardów na ochronę ludności. Rządowy plan rośnie z roku na rok

Na papierze to jeden z największych pakietów bezpieczeństwa ostatnich lat – ponad 105 miliardów złotych na ochronę ludności i obronę cywilną w latach 2027–2031. W projekcie najmocniej wybija się 2028 rok, kiedy na ten cel ma trafić ponad 24,7 mld zł. Opolski Urząd Wojewódzki wskazuje, że środki mają w pierwszej kolejności zasilić samorządy i przełożyć się na schrony, magazyny oraz sprzęt ratowniczy. W tle pozostaje też praktyczna lekcja dla mieszkańców: w kryzysie liczy się przygotowanie na pierwsze 72 godziny.

• Najwięcej pieniędzy ma przypaść na 2028 rok
• Schrony, magazyny i zaplecze medyczne mają dostać nowe wsparcie
• Szkolenia i 72 godziny samodzielności wracają do centrum planu

Najwięcej pieniędzy ma przypaść na 2028 rok

Według projektu Programu OLiOC finansowanie ma być rozłożone na kilka lat, żeby inwestycje mogły iść bez zrywania ciągłości. To ważne, bo mowa nie o jednym rozdaniu, ale o długim planie, który ma objąć lata 2027–2031. Na razie to propozycja, więc ostateczne liczby mogą się jeszcze zmienić, ale kierunek jest już czytelny.

1. 2027 rok – co najmniej 23,4 mld zł
2. 2028 rok – ponad 24,7 mld zł
3. 2029 rok – co najmniej 18,4 mld zł
4. 2030 rok – co najmniej 19 mld zł
5. 2031 rok – co najmniej 19,5 mld zł

Tak ułożony harmonogram pokazuje, że ciężar wydatków ma spaść najpierw na środkową część programu, a później utrzymać wysoki poziom finansowania. Dla gmin i powiatów to sygnał, że przygotowania do inwestycji mogą objąć zarówno budynki, jak i sprzęt oraz zapasy.

Schrony, magazyny i zaplecze medyczne mają dostać nowe wsparcie

Najmocniej wybrzmiewają tu rozwiązania, które mają działać wtedy, gdy zwykła infrastruktura zawodzi. W projekcie zapisano budowę nowych i adaptację istniejących schronów oraz obiektów zbiorowej ochrony, a także tworzenie miejsc doraźnego schronienia. Równolegle mają powstać rozwiązania wzmacniające ochronę zdrowia, w tym odporna infrastruktura medyczna.

W pakiecie są także magazyny i zasoby, które mają pomóc utrzymać dostawy energii, ciepła, żywności i wody pitnej. To oznacza inwestycje w zaplecze, a nie tylko w widoczne z zewnątrz obiekty. W razie kryzysu właśnie takie elementy decydują o tym, czy pomoc dociera na czas i czy najważniejsze usługi nie zatrzymują się po pierwszym uderzeniu problemu.

Program ma również sfinansować zakup nowoczesnych pojazdów i sprzętu ratowniczego. Przewidziano też specjalny komponent medyczny Szefa Obrony Cywilnej oraz dalsze budowanie Korpusu Obrony Cywilnej. To wyraźny znak, że państwo chce oprzeć system nie tylko na budynkach, ale także na ludziach i wyposażeniu, które można uruchomić w terenie.

Szkolenia i 72 godziny samodzielności wracają do centrum planu

W projekcie ważne miejsce zajmują także działania skierowane do obywateli. Część środków ma trafić do organizacji pozarządowych, a jednym z filarów mają być Powszechne Warsztaty Ochrony Ludności. Ich zadaniem będzie przekazanie wiedzy z „Poradnika bezpieczeństwa” w formie praktycznych szkoleń, bez suchej teorii i bez formalnego nadęcia.

Drugim elementem jest Akademia Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Program ma prowadzić uczestników od rozpoznawania zagrożeń i źródeł informacji przez przygotowanie rodziny, domu, szkoły i miejsca pracy aż po działania podczas alarmu, ewakuacji, pożaru, przerw w dostawie energii, zagrożeń informacyjnych i pierwszej pomocy. W harmonogramie przewidziano także ogólnokrajowy dzień treningowy oraz współpracę wielu środowisk – od ratownictwa i ochrony zdrowia po cyberbezpieczeństwo i pomoc społeczną.

To właśnie tutaj pojawia się najważniejszy praktyczny wniosek dla mieszkańców: państwo zakłada, że każdy powinien być gotowy na samodzielne funkcjonowanie przez pierwsze 72 godziny kryzysu. Chodzi o czas, w którym liczą się zapas wody, podstawowe leki, latarka, naładowany telefon, a przede wszystkim spokój i wiedza, jak reagować. Nawet jeśli program nadal jest tylko projektem, ten fragment brzmi już bardzo konkretnie.

na podstawie: Opolski Urząd Wojewódzki.