Sześć terminów, wiele historii. W Opolu spotkają się polscy i ukraińscy twórcy

Ilustracje, kino, literatura i muzyka spotkają się w jednej opowieści o Polsce i Ukrainie. W programie Unii Kultur znalazły się wydarzenia dla osób zainteresowanych sztuką, reportażem, poezją i współczesną sceną muzyczną. Opole stanie się miejscem rozmów o tradycji, wojnie, pamięci oraz tym, co pozwala ludziom lepiej się rozumieć.

• Ilustracje i film otworzą program polsko-ukraińskich spotkań
• Literatura przeniesie rozmowę z Opola do Charkowa i na front
• Muzyka ukraińska zabrzmi na tarasie teatru

Ilustracje i film otworzą program polsko-ukraińskich spotkań

Unia Kultur Polska-Ukraina jest organizowana od 2024 roku jako projekt Stowarzyszenia Współpracy Polska-Wschód. Jego program łączy wydarzenia artystyczne i literackie z rozmową o doświadczeniach Polski oraz Ukrainy. Tegoroczna edycja potrwa od 23 sierpnia do 17 września 2026 roku.

Pierwsze spotkanie odbędzie się w Domu Sztuki ŻAR. Natalia Nosova, lwowianka od lat mieszkająca w Opolu, pokaże ilustracje przygotowane do książki Liubow Zagorowskiej „Найкраще немодне заняття”, czyli „Najlepsze niemodne zajęcie”. Artystka, graficzka i ilustratorka jest absolwentką Wydziału Sztuki Uniwersytetu Opolskiego. Współpracowała między innymi z wydawnictwem Stary Lew, a jej prace publikowały „Znak” i „Pismo. Magazyn opinii”.

Program pierwszych dni wygląda następująco:

• 23 sierpnia, godz. 17:00 – wystawa ilustracji Natalii Nosovej „Najlepsze niemodne zajęcie” w Domu Sztuki ŻAR,
• 26 sierpnia, godz. 18:00 – warsztaty artystyczne „Ptaki wolności” z Natalią Nosovą w namiocie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej,
• 26 sierpnia, godz. 20:00 – pokaz filmu „Jesteś wszechświatem” w ogrodzie Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej.

Film w reżyserii Pawła Ostrikowa to historia ukraińskiego kosmonauty Andrija Melnyka, który po zagładzie Ziemi pozostaje na orbicie z robotem jako jedynym towarzyszem. Sytuacja zmienia się, gdy mężczyzna odbiera wiadomość od francuskiej kosmonautki uwięzionej na odległej stacji. Fabuła wychodzi od science fiction, ale prowadzi w stronę opowieści o samotności, miłości i potrzebie kontaktu z drugim człowiekiem.

Literatura przeniesie rozmowę z Opola do Charkowa i na front

Kolejne wydarzenia będą poświęcone literaturze. W Miejskiej Bibliotece Publicznej Agata Romaniuk opowie o książce „Dina, Dina”. Bohaterka powieści studiuje malarstwo w Bolonii i pracuje jako ilustratorka książek dla dzieci. Po wybuchu wojny w Ukrainie wraca do rodzinnego Charkowa, by zaopiekować się chorą babcią, która ją wychowała.

Historia Diny rozgrywa się między Italią, Warszawą, Bagramem i Charkowem. Dotyczy rodzinnych sekretów, szukania własnej tożsamości oraz różnych odcieni miłości. Agata Romaniuk jest socjolożką, reporterką i pisarką, a także autorką między innymi cyklu dla dzieci „Kocia szajka”.

• 28 sierpnia, godz. 18:00 – spotkanie autorskie z Agatą Romaniuk wokół książki „Dina, Dina” w Miejskiej Bibliotece Publicznej,
• 1 września, godz. 18:00 – spotkanie z Julią Iluchą „Moje kobiety” w Domu Sztuki ŻAR.

Julia Ilucha pochodzi z Charkowszczyzny. Jest poetką, prozaiczką i dziennikarką, której utwory przełożono na wiele języków. W książce „Moje kobiety” przygląda się losom migrantek, żołnierek i kobiet dotkniętych wojną. Publikacja została wybrana Książką Roku BBC 2024 i otrzymała International Chapbook Prize 2023. Autorka od początku wojny w 2014 roku działa jako wolontariuszka, a wraz z przyjaciółką zebrała ponad 500 indywidualnych apteczek taktycznych dla ukraińskich żołnierzy.

Finał programu literackiego przyniesie spotkanie z Wojciechem Tochmanem w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej. Reporter przedstawi książkę „Delfiny i Belzebub”, poświęconą ludziom ratującym zwierzęta podczas wojny w Ukrainie. Publikacja mówi o żałobie, cierpieniu i ekobójstwie, ale także o odwadze oraz więzi między człowiekiem i zwierzęciem.

„Nie mogłam ocalić męża, mogłam ocalić życie stamtąd, gdzie zginął” – mówi autorowi jedna z bohaterek książki.

Tochman regularnie jeździ do Ukrainy i ewakuuje z terenów frontowych opuszczone psy oraz koty. W reportażu nie wysuwa jednak własnej osoby na pierwszy plan. Zamiast ocen i moralizowania stawia pytania o granice empatii, ryzyka i odpowiedzialności.

Powiązany artykuł

Dwie kultury, jedna przestrzeń – Unia Kultury Polska-Ukraina

Muzyka ukraińska zabrzmi na tarasie teatru

29 sierpnia na tarasie przy Atelier Teatru im. Jana Kochanowskiego wystąpi GG ГуляйГород, znany także jako GulayGorod. Projekt łączy ukraiński folk z muzyką taneczną EDM. W jego brzmieniu pojawiają się wokal folkowy, skrzypce, sopiłka oraz partie DJ-skie.

Zespół ma na koncie trzy albumy, teledyski i koncerty w wielu krajach, między innymi w Polsce, Estonii, Niemczech, Grecji, Bułgarii, Egipcie i Indiach. Jego utwory trafiały do ukraińskich stacji radiowych. GG GulyaiGorod uczestniczył także w programie „Voice of the Country” i został finalistą konkursów M2 Hitconveyor oraz Ukrainian Song.

• 29 sierpnia, godz. 20:00 – koncert GG ГуляйГород / GulayGorod na tarasie przy Atelier Teatru im. Jana Kochanowskiego,
• 17 września, godz. 18:00 – spotkanie z Wojciechem Tochmanem wokół książki „Delfiny i Belzebub” w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej.

Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny. Projekt otrzymał dofinansowanie z budżetu Urzędu Miasta Opola oraz Samorządu Województwa Opolskiego, dlatego mieszkańcy mogą skorzystać zarówno z wydarzeń plenerowych, jak i spotkań organizowanych w bibliotekach oraz Domu Sztuki ŻAR bez kupowania biletów.

na podstawie: Urząd Miasta w Opolu.