Opolska katedra po remoncie – odkryto romańskie mury i udostępniono krypty

Po ponad trzech latach prac najważniejsza świątynia Opola znów przyjmuje wiernych i zwiedzających. Remont i badania odsłoniły fragmenty budowli sprzed wieków, krypty oraz elementy, które uczynią z katedry miejsce równocześnie sakralne i edukacyjne. Wewnątrz wciąż czuć zapach świeżo odrestaurowanego drewna i pył historii.

• Kulturowe serce Opola wróciło do służby wiernym i badaczom
• Katedra odsłoniła romańskie mury i przestrzeń pod prezbiterium – co teraz można zobaczyć

Kulturowe serce Opola wróciło do służby wiernym i badaczom

Prace przy katedrze trwały 40 miesięcy i zakończyły się uroczystym ponownym otwarciem w grudniu. Ołtarz poświęcono podczas liturgii w dniu 20 grudnia, a dzień później odprawiono mszę dziękczynną dla wykonawców, darczyńców i parafian. Decyzja o kompleksowej renowacji zapadła już w 2015 roku, gdy stan techniczny obiektu wymagał natychmiastowej interwencji.

Finansowanie projektu obejmowało wiele etapów — warto zwrócić uwagę na liczby:

• przygotowano 40 projektów,
• łączna wartość prac to 46,5 mln zł,
• z tego 41 mln zł pochodziło z dotacji, a 5,5 mln zł z wkładu własnego parafii.

“Jesteśmy nie tylko świadkami, ale uczestnikami wyjątkowego momentu historii tej czcigodnej świątyni”
— mówił biskup Waldemar Musioł podczas Eucharystii.

Wnętrze zyskało odnowione ławki oraz nowoczesne nagłośnienie i oświetlenie. Proboszcz parafii katedralnej zaznacza, że na razie nie planuje się kolejnych zamknięć związanych z remontem, choć przypomina o konieczności okresowych zabiegów konserwatorskich w obiektach o ośmiowiekowej historii.

Katedra odsłoniła romańskie mury i przestrzeń pod prezbiterium – co teraz można zobaczyć

Renowacja przyniosła istotne odkrycia archeologiczne, które zmieniają obraz początków świątyni. Pod przeszkloną powierzchnią przed prezbiterium wyeksponowano fragmenty murów romańskiej kolegiaty. W trakcie prac ujawniono też m.in.:

• schody prowadzące do krypty pod kaplicą św. Anny i kaplicą adoracji,
• ścianę zakrystii oraz wejście do spiralnej klatki schodowej,
• odrestaurowane ceramiczne służki przy filarach i elementy ceramiczne w narożnikach prezbiterium,
• ceglaną strukturę z polichromią oraz ukryte w murach schody na wieże.

“Zdziwienie było ogromne, kiedy okazało się, że mamy do czynienia z monumentalną świątynią romańską”
— podkreślił biskup Andrzej Czaja.

W znaleziskach pojawiają się ślady sięgające czasów Bolesława Chrobrego. Patronat świątyni od zawsze wiąże się z relikwiami Drzewa Krzyża Świętego — wątek ten ma też odbicie w herbie miasta. W katedrze przechowywana jest m.in. chrzcielnica pochodząca z przełomu XIII i XIV wieku.

W prezbiterium zamontowano nowy ołtarz oraz symboliczny tron biskupa — miejsce, które łączy funkcję liturgiczną z narracją historyczną. Wmurowano też dwie cegły: jedną z Drzwi Świętych bazyliki św. Piotra w Rzymie i drugą z murów opolskiej katedry, jako znak jedności z Stolicą Apostolską i lokalną tradycją.

“Miłośnicy historii, przekraczając progi tej świątyni, mogą doświadczyć niezwykłej przygody obcowania jednocześnie z czasami minionych wieków”
— zauważa ks. dr Waldemar Klinger, proboszcz parafii katedralnej.

Pod kaplicą św. Anny odkryto kryptę z ossuarium i pozostałościami dawnych pochówków — przestrzeń ta ma zostać w przyszłości przystosowana do ekspozycji. W krypcie biskupiej, pod ołtarzem maryjnym, spoczywa od 1976 r. bp dr Franciszek Jop; przygotowano tam też miejsce na kolejne pochówki hierarchy diecezji. Jak mówi proboszcz:

“Moim osobistym marzeniem było, aby miejsce spoczynku biskupów wyeksponować i udostępnić dla wiernych”.

Zwiedzanie katedry od teraz łączy elementy sakralne z muzealnymi — pod przeszklonymi fragmentami posadzki można zobaczyć wielowarstwową historię budowli. Dla odwiedzających warto zapamiętać najważniejsze punkty ekspozycji:

• fragmenty romańskiej posadzki z XIII wieku,
• odsłonięte mury kolegiaty przed prezbiterium,
• kryptę pod kaplicą św. Anny i zaaranżowaną kryptę biskupią,
• zabytkową chrzcielnicę z przełomu XIII/XIV wieku.

Remont przywrócił świątyni funkcjonalność i czytelność warstw historycznych — to nowe otwarcie dla wiernych, turystów i badaczy. Dla mieszkańców oznacza to zarówno możliwość uczestniczenia w nabożeństwach w odrestaurowanej przestrzeni, jak i dostęp do materialnego świadectwa przeszłości miasta. W praktyce warto sprawdzić harmonogram liturgii i planowane udostępnienia krypt przed wizytą, bo część przestrzeni będzie stopniowo przygotowywana do ekspozycji i konserwacji.

na podstawie: Urząd Miasta Opola.